نوێترین هەواڵ و شیکردنەوەکان لە جیهانی دارایی ئیسلامی و تەکنەلۆژیای دارایی.
کەرتی پارەدانی ئەلیکترۆنی لە عێراق لە چەند ساڵی ڕابردوودا گەشەیەکی خێرای بەخۆیەوە بینیوە و جزدانە ئەلیکترۆنییەکان و کارتە بانکییەکان بوونەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەی ملیۆنان عێراقی بەڵام سەرەڕای ئەم بڵاوبوونەوەیە بابەتی متمانە هێشتا بەهێزی لە ئارادایە
خزمەتگوزاری پارەدانی خێرای فاست پەی FastPay ڕایگەیاندووە کە پێشکەشێکی نوێی پرۆمۆشنی دەستپێکردووە کە بۆ ماوەی تەواوی یەک مانگ بەردەوام دەبێت، و تێیدا داشکاندنێک تا ڕادەی 20% بۆ پرۆسەی چالاککردنی بەکارهێنەران (یوزەری کەسی) پێشکەش دەکرێت. ئەم هەنگاوە ئامانجی پەرەپێدانی بەکارهێنانی خزمەتگوزارییەکانی پارەدانی دیجیتاڵ و فراوانکردنی بنکەی بەکارهێنەران لە بازاڕی عێراق هەیە.
بانکی ناوەندی عێراق ڕایگەیاند پلانی کارێکی هاوبەشی لەگەڵ گرووپی کاری دارایی (FATF) پەسەند کراوە کە ئامانجی بەهێزکردنی سیستەمی دژە پاککردنەوەی پارە (AML) دژە دابینکردنی دارایی بۆ تیرۆریزم (CFT) و بڵاوکردنەوەی چەکەکان هەیە ئەویش دوای کۆبوونەوەی گشتی گرووپەکە لە مانگی حوزەیران/یونیۆی ئەمساڵ
گرووپی کاری دارایی (FATF) عێراقی خستووەتە ناو ئەوەی بە لیستی خۆڵەمێشی ناسراوە کە واتە وڵاتەکە دەخرێتە ژێر چاودێریی زیاتر لە بوارەکانی دژە پاککردنەوەی پارە (AML) و دژە دابینکردنی دارایی بۆ تیرۆریزم (CFT)
لە زۆربەی بازاڕەکانی تەکنەلۆژیای دارایی (فینتێک) لە جیهاندا شوێنکەوتووی ئەم بووارە پێویستی بە زەحمەتێکی زۆر نییە بۆ ئەوەی بزانێت چی لە ناو کەرتەکەدا ڕوودەدات کۆمپانیاکان بە شێوەیەکی ڕێکوپێک ئەنجامەکانیان بڵاودەکەنەوە دامەزراوە دارایییەکان ئاماژەکانی کارایی ڕادەگەیەنن و ڕاپۆرتە وەرزی و ساڵانەکان وێنەیەکی ڕوون لە قەبارەی گەشە و ئاراستەی بازاڕ پێشکەش دەکەن هەروەها هاوبەشییەکان وەبەرهێنانەکان و دەرهێنانی بەرهەمە نوێکان دەبنە هەواڵی باو لەنێوان میدیا شوێنکەوتووان و وەبەرهێنەران
عێراق بەردەوامە لە گەشەی بەکارهێنانی جزدانە ئەلیکترۆنییەکان و خزمەتگوزارییە دارایییە دیجیتاڵییەکان، لەگەڵ هەوڵە حکومی و بانکییەکان بۆ بەهێزکردنی شمولی دارایی و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە کاش لە مامەڵە ڕۆژانەکاندا.
تا چەند ساڵێک پێش ئێستا، هەبوونی لقێکی بانک لە هەر ناوچەیەکدا بە نیشانەی هێز و فراوانبوونی بانک دادەنرا بەڵام ئەمڕۆ، ئەم هاوکێشەیە لە ژمارەیەکی زیاتری وڵاتانی جیهاندا دەگۆڕێت لەجیاتی کردنەوەی لقە زیاتر، هەندێک بانک دەستیان کردووە بە داخستنی لقەکان هەروەها لەجیاتی زیادکردنی ژمارەی کارمەندان لە ناو هۆڵەکانی بانک، زیاتر وەبەرهێنان لە ئەپڵیکەیشن و پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکان دەکەن لە هەندێک بازاڕدا، بانکگەلێک سەریان هەڵداوە کە هیچ لقێکی فیزیکیان نییە و تەواو کارەکانیان لە ڕێگەی مۆبایل و ئینتەرنێتەوە ئەنجام دەدرێت ئەم گۆڕانکارییە پرسیارێکی گرنگ دەخاتەڕوو: بۆچی هەندێک وڵات بەرەو بانکە دیجیتاڵییە تەواوەکان دەڕۆن؟ و ئایا دەتوانێت ئەم مۆدێلە ببێتە بەشێک لە داهاتووی کەرتی بانکداری لە جیهاندا؟
بوارى پارەدانی ئەلیکترۆنی لە عێراق لە ساڵی 2026دا گەشەیەکی خێرا بەخۆیەوە دەبینێتلەگەڵ بەردەوامبوونی زیادبوونی ژمارەی ئامێرەکانی فرۆشتن (POS) لە بازاڕفرۆشگا و دامەزراوە حکومییەکانداوەک بەشێک لە ئاراستەیەکی فراوانتر بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە کاش و بەهێزکردنی ئابووریی دیجیتاڵی
لە ژمارەیەکی زیادبووی چێشتخانە و فرۆشگا و ئەپلیکەیشنە عێراقییەکاندا، بەکارهێنەر دەستی کردووە بە تێبینیکردنی شتێکی ڕوون: ئەگەر بە شێوەی ئەلیکترۆنی پارە بدەیت داشکاندن وەردەگریت.. ئەگەر کاش بێت نرخی تەواو دەدەیت
بانکی ناوەندی عێراق کۆبوونەوەیەکی فراوانی لە بەغدا بە سەرۆکایەتی پارێزگاری بانکی ناوەندی، عەلی محسن العلاق، و بە ئامادەبوونی بەڕێوەبەرانی بەشە پەیوەندیدارەکان و بەڕێوەبەرە دەسەڵاتدارەکانی کۆمپانیا مۆڵەتپێدراوەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی لە عێراق، بۆ گفتوگۆکردن لەسەر دۆخی کەرتی پارەدانی دیجیتاڵ و ئالنگارییە پەیوەندیدارەکان لە قۆناغی ئێستادا ئەنجامدا
لەگەڵ خێرابوونی گەشەی بازرگانی ئەلیکترۆنی و ڕیکلامی دیجیتاڵی لە عێراق لە چەند ساڵی ڕابردوودا، جزدانە ئەلیکترۆنییەکان و کارتەکانی پارەدان بوونەتە ئامرازێکی سەرەکی بۆ پارەدان و ڕیکلامکردنی ئۆنلاین، بە تایبەتی لەسەر پلاتفۆڕمەکانی سۆشیال میدیا، فرۆشگاکانی ئۆنلاین و خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان.
هەرچەندە خزمەتگوزارییەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی لە ناو ئەپلیکەیشنەکانی گواستنەوە و گەیاندن لە عێراقدا بە شێوەیەکی گەورە فراوان بوون، بەڵام هێشتا ژمارەیەک لە شۆفێرانی تەکسی کە لەگەڵ ئەم ئەپانە کار دەکەن، مامەڵەی نەقدی بەسەر پارەدانی ئەلیکترۆنی پێش دەخەن لە ناو گەشتەکاندا.
وا دیارە پێشبڕکێ لە ناو بواری تەکنەلۆژیای دارایی لە عێراق چیتر تەنها بە جزدانە ئەلیکترۆنییەکان یان خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوەی پارە سنووردار نەماوە، بەڵکو بەرەو ئاراستەیەکی فراوانتر دەڕوات کە پەیوەندی بە ئەپلیکەیشن و خزمەتگوزارییە ڕۆژانەکانەوە هەیە کە هاووڵاتی بە شێوەیەکی بەردەوام بەکاری دەهێنێت
لە هەنگاوێکدا کە زۆرێک لە پسپۆڕان پێیان وایە یەکێکە لە گرنگترین گۆڕانکارییەکانی بوارى دارایی عێراق لە ساڵانی ڕابردوودا، هەواڵی دەستبەسەرداگرتنی Qi Card بەسەر مصرف القرطاس الإسلامي وەک ئاماژەیەکی ڕوون دەردەکەوێت کە عێراق دەستیکردووە بە چوونە ناو قۆناغێکی نوێ لە تێکەڵبوونی تەکنەلۆجیای دارایی و بوارى بانکداریی کۆن.
پێش چەند ساڵێک، قسەکردن دەربارەی تەکنەلۆژیای دارایی (Fintech) لە عێراق زۆرجار پەیوەست بوو بە بانکەکان، کارتە بانکییەکان و گواستنەوەی پارە. هەر کەسێک وشەی “فینتێک”ی دەبیست، ڕاستەوخۆ ئەپلیکەیشنێکی دارایی یان جێبەجێکارێکی ئەلیکترۆنیی بەبیر دەهاتەوە. بەڵام لە ماوەی ڕابردوودا، ئەم چەمکە دەستی کردووە بە گۆڕانێکی هێواش لە ناو بازاڕی عێراق
هەندێک بوار کە پەیوەستن بە خزمەتگوزارییە بازرگانی و خۆراکدابەشکردنەکان لە عێراق، شاهیدی ئاراستەیەکی زیادبوونن بۆ تێهێنانی ئامرازەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی بۆ ناو کار و مامەڵە ڕۆژانەکان. ئەمەش نیشانەی فراوانبوونی تەکنەلۆژیای داراییە بۆ ئەو بوارانەی کە پێشتر بە شێوەیەکی زۆر پشتبەستیان بە مامەڵەی نەقد هەبوو
هەندێک لە دامەزراوە پەروەردەییەکان لە عێراق لە ماوەی ڕابردوودا ئاراستەیەکی زیادبوویان هەیە بۆ بەکارهێنانی پارەدانی ئەلیکترۆنی لە مامەڵە دارایییەکاندا، کە ئەمە هەنگاوێکە بۆ نیشاندانی چوونەناوی تەکنەلۆژیای دارایی (Fintech) بۆ بواری پەروەردە بە شێوەیەکی هێواش
نیشانەکانی بازاڕ لە عێراق دەردەخەن کە لە ماوەی ڕابردوودا زیادبوونێکی بەرچاو هەیە لە بەکارهێنانی پارەدانی دیجیتاڵ لە ناو ئەپلیکەیشنەکانی گەیاندن، کە گواستنەوەیەکی هێواش نیشان دەدات لە هەڵسوکەوتی بەکارهێنەر بەرامبەر شێوازەکانی پارەدان کە پەیوەستن بە خزمەتگوزارییە ڕۆژانەکان