بەکارهێنانی ساختەی ناوی بانکەکان… بۆچی پاراستنی براند لە عێراق بووەتە پێویستییەکی حەتمی؟

بەپێی ئەو داتایانەی کۆمپانیای «التفاوض» بۆ ئەم وتارە پێشکەشی کردوون، کۆمپانیاکە لە ماوەی ساڵانی 2025 و 2026دا زیاتر لە 70 هەزار هەوڵی فێڵبازی لە بازاڕی عێراقدا چاودێری و تۆمار کردووە و زیاتر لە 45 هەزار حاڵەتی چارەسەر کردووە. ئەم ژمارانە ئەنجامی کارەکانی خودی کۆمپانیاکەن، نەک ئامارێکی گشتی بۆ هەموو حاڵەتەکانی فێڵبازی لە عێراق. هەروەها چارەسەرکردنی ئەم حاڵەتانە بەپێی جۆری هەر حاڵەتێک ڕێکاری جیاواز لەخۆدەگرێت و بەو مانایە نییە کە هەموو حاڵەتێک بە سڕینەوەی هەژمارێک کۆتایی هاتبێت.

گرنگی ئەم چاودێرییە لەگەڵ فراوانبوونی پارەدانی ئەلیکترۆنی زیاتر دەبێت. بەپێی داتاکانی یەکێتی بانکە تایبەتەکانی عێراق، بەهای مامەڵەکانی پارەدان لە ڕێگەی کارت بانکییەکانەوە لە عێراق، لە نیوەی یەکەمی ساڵی 2026دا گەیشتووەتە 21.2 تریلیۆن دینار، بە زیادبوونێکی 45.2% بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی پێشوو. لەگەڵ گواستنەوەی ژمارەیەکی زیاتری مامەڵەکان بۆ مۆبایل، هاووڵاتی پێویستی بە ڕێگەیەکی ڕوون هەیە بۆ ئەوەی بزانێت خزمەتگوزاریی ڕەسەن لە کوێ دەدۆزێتەوە و بەڕاستی کێ پەیوەندی پێوە دەکات.

 پەڕەیەکی ساختە… بەڵام زیانەکە دەگاتە ناوی ڕاستەقینە

کێشەکە تەنها لە دزینی زانیارییەکاندا کۆتایی نایەت. ئەو کڕیارەی لە ڕێگەی پەڕەیەکی هەڵگری ناوی بانکەکەیەوە دەبێتە قوربانی فێڵبازی، لەوانەیە متمانەی بە خودی بانکەکە لەدەست بدات، تەنانەت ئەگەر سیستەمەکانی بانکەکە سەلامەت بن و هیچ هاککردنێکیان بەسەردا نەهاتبێت.

لە 30ی ئابی 2026دا، بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سایبەری لە وەزارەتی ناوخۆ ئاگاداری لە بەستەرە ساختەکان دایەوە کە خۆیان بە ناوی لایەنە فەرمی و خزمەتگوزارییەکان دەناسێنن، بە ئامانجی دزینی زانیارییە کەسی و بانکییەکان. ئەمەش ڕوونی دەکاتەوە کە پاراستن پێویستی بە چاودێریکردنی ئەو شتانەش هەیە کە لە دەرەوەی ئەپلیکەیشن و ماڵپەڕی فەرمی ڕوودەدەن، لەو شوێنانەی فێڵباز بە بەکارهێنانی ناوێک کە خەڵک متمانەی پێی هەیە، چالاکی دەکات.

لەم بوارەدا کۆمپانیای «التفاوض» کار لەسەر پاراستنی براند و بەڕێوەبردنی ناوبانگی دیجیتاڵ لە عێراق دەکات. کارەکە بە چاودێریکردنی هەژمار، پەڕە و ماڵپەڕەکانی ئەو لایەنانە دەست پێ دەکات کە خۆیان بە ناوی کڕیارەکانی کۆمپانیاکە دەناسێنن. پاشان پێشێلکارییەکان بەڵگەدار دەکرێن و بەدواداچوون بۆ ڕێکارەکانی داخستن یان لابردنی ناوەڕۆکی فێڵبازانە لەگەڵ پلاتفۆرم و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەنجام دەدرێت، بۆ سنووردارکردنی بەردەوامبوونی هەوڵەکانی فریودانی کڕیاران.

 ئاڵوگۆڕی زانیاری یارمەتی ئاشکراکردنی فێڵبازی دەدات

بەپێی ئەو زانیارییانەی کۆمپانیاکە بۆ ئەم وتارە پێشکەشی کردوون، کۆمپانیای «التفاوض» ئەندامێکی پەسەندکراوی پلاتفۆرمی Meta ThreatExchange ـە، کە تایبەتە بە ئاڵوگۆڕی زانیارییەکانی هەڕەشە دیجیتاڵییەکان لەنێوان بەشداربوواندا. ئەم پلاتفۆرمە ڕێگە بە هاوبەشکردنی زانیاری دەربارەی پەڕەکانی فیشینگ (Phishing)، نەرمەکاڵا زیانبەخشەکان و مەترسییەکانی دیکە دەدات، کە یارمەتی ناسینەوە و بەرەنگاربوونەوەیان دەدات. بەڵام سڕینەوەی هەژمار و ناوەڕۆکەکان هەر بە پێی ڕێکارەکانی پلاتفۆرمە پەیوەندیدارەکان ئەنجام دەدرێت.

کۆمپانیاکە ئەم ئاراستەیە لە دروشمەکەیدا کورت دەکاتەوە:

زانیارییەکانی هەڕەشە دیجیتاڵییەکان ئاڵوگۆڕ دەکەین، فێڵبازی و بەکارهێنانی ساختەی براندەکان چاودێری و ئاشکرا دەکەین.

چاودێری تەنها بە دۆزینەوەی پەڕەی ساختە کۆتایی نایەت؛ بەڵکو دوای ئەوە کار لەسەر چارەسەرکردنی پێشێلکارییەکە، ئاگادارکردنەوەی دامەزراوەکە و یارمەتیدانی بۆ ڕوونکردنەوەی ڕاستییەکان بۆ جەماوەرەکەی دەست پێ دەکات.

 کڕیار پێویستی بە وەڵامێکی ڕوون هەیە

پاراستنی ناوبانگی بانکەکان و کۆمپانیاکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی ئەوەش دەگرێتەوە کە کڕیار بزانێت لە کوێ سکاڵاکەی پێشکەش بکات و کاتێک ڕووبەڕووی کێشەیەک دەبێتەوە، وەڵامێکی ڕوون وەربگرێت. سکاڵای ڕاستەقینە پێویستی بە چارەسەر هەیە، پەڕەی ساختە پێویستی بە بەدواداچوون هەیە و دەنگۆش پێویستی بە ڕوونکردنەوەیەکی ورد هەیە.

لەبەر ئەمە، پاراستنی براند و بەڕێوەبردنی ناوبانگی دیجیتاڵ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆیان بەو خزمەتگوزارییە ڕۆژانەیەوە هەیە کە خەڵک هەستی پێ دەکەن. هەرچەندە کەناڵە فەرمییەکان ڕوونتر بن، زانیارییەکان ئاسانتر بەردەست بن و وەڵامدانەوە خێراتر بێت، ئەوەندەش بۆ هاووڵاتی ئاسانتر دەبێت کە جیاوازی نێوان لایەنی ڕاستەقینە و فێڵباز بناسێتەوە.

لە کۆتاییدا، هاووڵاتی لەگەڵ بانکێک مامەڵە دەکات چونکە متمانەی بە ناوەکەی هەیە. پاراستنی ئەم متمانەیە پێویستی بە چاودێرییەکی بەردەوام هەیە، بۆ ئەوەی ناوێک کە لە ماوەی چەندین ساڵدا بنیات نراوە، نەبێتە ئامرازێک لە دەستی کەسانی دیکەدا بۆ فریودان و خستنە داوی کڕیارەکانی.