گرنگیی ئاسایشی سایبەری بۆ پاراستنی کڕیاران و دامەزراوە داراییەکان لەگەڵ فراوانبوونی دیجیتاڵبوون لە عێراق
لەگەڵ هەر هەنگاوێک کە کەرتی بانکی و دارایی عێراق بەرەو دیجیتاڵبوون هەڵیدەگرێت، قەبارەی مەترسییە سایبەرییەکانیش کە دەتوانن هەڕەشە بۆ سەر داتا و پارەی کڕیاران بن، زیاد دەکات. ئەمەش وای کردووە ئاسایشی سایبەری تەنها پێداویستییەکی تەکنیکی نەبێت، بەڵکو مەرجێکی سەرەکی بێت بۆ بەردەوامبوونی متمانەی گشتی بە هەر خزمەتگوزارییەکی دارایی دیجیتاڵی نوێ.
سروشتی هەڕەشە باوەکان
هەڕەشەکانی بەردەم بەکارهێنەرانی خزمەتگوزارییە داراییە دیجیتاڵەکان لە عێراق جۆراوجۆرن؛ لە هەوڵەکانی فیشینگی لە ڕێگەی پەیامە دەقییەکان یان پەیوەندییە تەلەفۆنییەکان کە خۆیان بە دامەزراوە فەرمییەکان دەناسێنن، تا ئەپلیکەیشنی ساختە کە هەوڵی دزینی زانیارییەکانی چوونەژوورەوە دەدەن، هەروەها هەوڵە ئاڵۆزترەکانی هاککردن کە ڕاستەوخۆ ئامانجی ژێرخانی تەکنیکی دامەزراوە داراییەکان دەکەن بۆ دەستگەیشتن بە بنکەدراوەکانی کڕیاران.
مرۆڤ وەک لاوازترین زنجیرە
ئەزموونە جیهانی و ناوخۆییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە زۆربەی ڕووداوەکانی فێڵی دارایی دیجیتاڵ بەهۆی هاککردنی تەکنیکی ئاڵۆزەوە ڕوونادات، بەڵکو بەکارهێنەر خۆی دەکرێتە ئامانج لە ڕێگەی بەکارهێنانی متمانەکەیەوە؛ بۆ نموونە، ڕازیکردنی بەکارهێنەر بە هاوبەشکردنی کۆدەکانی پشتڕاستکردنەوەی نێردراو بۆی، یان کرتەکردن لەسەر بەستەرە ساختەکان کە لۆگۆ و ناوی بانکی ڕاستەقینە یان کۆمپانیای پارەدان بەکار دەهێنن.
بۆیە، هۆشیارکردنەوەی بەردەوامی کڕیاران یەکەمین هێڵی بەرگرییە و گرنگییەکەی کەمتر نییە لە هەر وەبەرهێنانێکی تەکنیکی لە سیستەمەکانی پاراستن.
دامەزراوە داراییەکان چی دەبێت بکەن؟
پێویستە بانکەکان و کۆمپانیاکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی ستانداردە بەهێزەکانی تشفیر (Encryption) بۆ پاراستنی داتای مامەڵەکان بەکاربهێنن، سیستەمی دۆزینەوەی پێشوەختەی چالاکییە گومانلێکراوەکان دابمەزرێنن و بە شێوەیەکی بەردەوام سیستەمە تەکنیکییەکانیان لەلایەن لایەنێکی سەربەخۆوە پشکنینی ئاسایشی بۆ بکرێت.
هەروەها، فراوانبوونی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵەکان پێویستی بەوە دەخات کە کارمەندان ڕاهێنرێن بۆ ناسینەوەی هەوڵەکانی فێڵ و وەڵامدانەوەی خێرا بە هەر ڕووداوێکی ئاسایشی، پێش ئەوەی قەبارەکەی گەورەتر بێت.
ئامۆژگارییە کردارییەکان بۆ بەکارهێنەری عێراقی
گرنگە بەکارهێنەر بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ هەر پەیوەندی یان پەیامێک بکات کە داوای زانیارییە هەستیارەکان یان کۆدی پشتڕاستکردنەوەی لێ دەکات، تەنانەت ئەگەر لایەنی پەیوەندیکەر زۆر فەرمی دەربکەوێت؛ چونکە هیچ بانک یان کۆمپانیای پارەدانی متمانەپێکراو ئەم جۆرە زانیارییە بە تەلەفۆن داوا ناکات.
هەروەها پێشنیار دەکرێت:
پشتڕاستکردنەوەی دوو هەنگاوی (2FA) چالاک بکرێت، ئەگەر بەردەست بێت.
ئەپلیکەیشنەکانی پارەدان بە شێوەیەکی بەردەوام نوێ بکرێنەوە.
لە داگرتنی ئەپلیکەیشنە داراییەکان لە سەرچاوە نافرمییەکان خۆپارێزراو بێت.
ئاسایشی سایبەری وەک تایبەتمەندییەکی پێشبڕکێ
لە بازاڕێکدا کە هەر دابینکەرێکی خزمەتگوزاری هەوڵ دەدات متمانەی کڕیارانی نوێ بەدەستبهێنێت، ئاسایشی دیجیتاڵ دەتوانێت لە تەنها پابەندبوون بە ڕێساکانی ڕێکخستنییەوە بگۆڕێت بۆ تایبەتمەندییەکی ڕاستەقینەی پێشبڕکێ کە دابینکەرانی خزمەتگوزاری بتوانن بەهۆیەوە خۆیان بازاڕ بکەن؛ بە تایبەتی لە ژینگەیەکدا کە متمانە بە مامەڵە داراییە دیجیتاڵەکان هێشتا لە قۆناغی بنیاتناندایە.