داهاتووی پەیوەندی نێوان بانکە تەقلیدییەکان و کۆمپانیاکانی تەکنەلۆژیای دارایی لە عێراق، و دەرفەتی دەرکەوتنی بانکە دیجیتاڵە تەواوەکان
لە زۆرێک لە بازاڕەکانی جیهاندا، کۆمپانیاکانی فینتەک (FinTech) هەمیشە بە ڕکابەرێکی ڕاستەوخۆی بانکە تەقلیدییەکان دانراون، بەڵام ئەزموونی عێراق ڕێگایەکی تاڕادەیەک جیاواز پیشان دەدات؛ چونکە پەیوەندی نێوان هەردوو لایەنەکە زیاتر بەرەو تەواوکاری و هاوکاری دەچێت لە پێشبڕکێی ڕاستەوخۆ، بە تایبەتی لەگەڵ ئەوەی دامەزراوە بانکییە تەقلیدییەکان هێشتا ستوونی سەرەکی سیستەمی داراییی عێراق پێکدەهێنن.
بۆچی فینتەک ڕۆڵی بانکەکانی لە عێراق نەسڕیوەتەوە؟
فینتەک لە عێراق زۆرجار وەک درێژکراوەیەک یان هاوبەشێک بۆ بانک و دامەزراوە بانکییە هەنووکەییەکان گەشەی کردووە، نەک وەک جێگرەوەیەکی تەواو بۆیان.
زۆرێک لە کۆمپانیاکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی پێویستیان بە مۆڵەت و پەیوەندی بە سیستەمی بانکی هەیە بۆ دڵنیابوون لە یاساییبوونی مامەڵەکان و پاراستنی پارەی کڕیاران. ئەمەش وای کردووە تەواوکاری نێوان هەردوو لایەنەکە پێویستییەکی کارپێکردن بێت، زیاتر لەوەی تەنها هەڵبژاردەیەکی ستراتیژی بێت.
هەنگاوەکانی بانکەکان بەرەو گۆڕانکاریی دیجیتاڵ
چەندین بانکی عێراقی، لە حکومی و تایبەت، دەستیان کردووە بە گەشەپێدانی ئەپلیکەیشنە بانکییەکانی تەلەفۆنی موبایل کە ڕێگە بە کڕیاران دەدەن گواستنەوەی پارە ئەنجام بدەن، لە باڵانسی حسابەکانیان بپرسن و پسوولەکان بدەن، بەبێ ئەوەی پێویستیان بە سەردانی لقێکی بانک هەبێت.
ئەمە هەنگاوێکی سەرەکییە بۆ هاوشێوەبوون لەگەڵ چاوەڕوانییەکانی نەوەیەکی نوێ لە کڕیاران کە ئێستا خزمەتگوزارییە داراییەکان بە هەمان شێوە بەکاردەهێنن کە هەر ئەپلیکەیشنێکی تریسەر مۆبایلەکانیان بەکاردەهێنن.
ئایا عێراق پێویستی بە بانکە دیجیتاڵە تەواوەکان هەیە؟
مفهومی «بانکی دیجیتاڵی تەواو» کە هیچ لقێکی فیزیکی نییە، هێشتا تاڕادەیەک دوورە لە بازاڕی عێراق، بەهۆی ئەوەی بەشێکی بەرچاوی کڕیاران هێشتا مامەڵەکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ لقێکی فیزیکییان پێ باشترە، بە تایبەتی لە مامەڵە گەورە یان ئاڵۆزەکاندا.
بەڵام ئەمە ڕێگری لە دەرکەوتنی مۆدێلە هاوکێشەکان (Hybrid) ناکات؛ مۆدێلێک کە لقە فیزیکییە سنووردارەکان لەگەڵ خزمەتگوزارییە دیجیتاڵە تەواوەکان کۆدەکاتەوە. ئەمەش ئەو ئاراستەیەیە کە بە زۆرترین ئەگەری لە ساڵانی نزیکدا بازاڕی عێراق بەرەو ئەوە دەچێت.
دەرفەتەکانی هاوکاری نێوان بانکەکان و کۆمپانیاکانی فینتەک
لەبری ئەوەی پەیوەندییەکە وەک شەڕێکی پێشبڕکێ ببینرێت، هەندێک بانکی عێراقی بەرەو ئەنجامدانی هاوبەشی لەگەڵ کۆمپانیا تەکنەلۆژییە پسپۆڕەکان دەچن بۆ گەشەپێدانی چارەسەرە داهێنەرانەکانی پارەدان یان دارایی، بە خێرایییەک کە ڕەنگە بە تەنیا لەلایەن بەشە تەکنیکییە ناوخۆییەکانی بانکەکەوە بەدەست نەهێنرێت.
لەو هاوکارییەدا، بانکەکان لە خێرایی داهێنانی تەکنەلۆژی سوود وەردەگرن، لە کاتێکدا کۆمپانیاکانی فینتەک لە متمانەی ڕێکخستنی و بنەمای سەرمایەیی کە بانکەکان دابینی دەکەن سوود وەردەگرن.
دیمەنەکە بەرەو کوێ دەچێت؟
ئەگەری زۆرە سیستەمی داراییی عێراق بەردەوام بێت لە گەشەکردن بەرەو مۆدێلێکی تێکەڵ کە لە نێوان بوونی بانکی تەقلیدی و خزمەتگوزارییە دیجیتاڵە پێشکەوتووەکان کۆدەکاتەوە، لەبری گواستنەوەیەکی لەناکاو بۆ بانکە دیجیتاڵە تەواوەکان.
ئەم ئاراستەیە لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی متمانەی بەکارهێنەری عێراقی و جیاوازی ئاستی ئامادەباشی تەکنەلۆژی لە نێوان پارێزگاکانی جیاوازدا گونجاوترە.