شۆڕشی دارایی دەستپێدەکات: “دیناری دیجیتاڵی” عێراقی وردەکارییەکانی ئاشکرا دەکات، ئایا یاساکانی یاریی بانکداری دەگۆڕێت؟

بەغدا، عێراق – لە نیسانی 2026، عێراق کاتێکی مێژوویی دەبینێت لەگەڵ دەستپێکی فەرمیی قۆناغی تاقیکردنەوەی پلاتفۆرمی “دیناری دیجیتاڵی”، کە هەنگاوێکی جەسورانەی البنك المركزي العراقي ـە بەرەو داهاتوویەکی دارایی دیجیتاڵ. ئەم پڕۆژەی ئاواتخوازانە، کە بە ناوی دراوی دیجیتاڵی بانکی ناوەندی (CBDC) ناسراوە، تەنها شێوازێکی نوێی پارەدان نییە، بەڵکو شۆڕشێکی دارایییە کە ئامانجی نوێسازی دیمەنی بانکداری و ئابووری لە وڵاتدا هەیە.
دیناری دیجیتاڵی عێراق چییە؟ و چۆن لە دراوە کریپتۆکان جیاوازە؟
“دیناری دیجیتاڵی عێراقی” دراوێکی دیجیتاڵی سەروەرییە کە لەلایەن بانکی ناوەندی عێراقەوە دەردەکرێت و بەڕێوەدەبرێت. بە پێچەوانەی دراوە کریپتۆکان وەک Bitcoin کە تایبەتمەندیان لە بێناوەندبوون و گۆڕانکارییە زۆری نرخەکاندا هەیە، دیناری دیجیتاڵی جێگیر دەبێت و بە تەواوی پشتگیری لەلایەن بانکی ناوەندییەوە دەکرێت، کە باوەڕپێکراوی و دڵنیایی بەرز پێدەدات.
ئەم پڕۆژە ئامانجی دابینکردنی شێوازێکی پارەدانی سەلامەت و کارامە هەیە، لەگەڵ پاراستنی کۆنترۆڵی دەوڵەت بەسەر سیاسەتی پارەیی.
قازانجی ملیارەکان: کاریگەری ئابووریی چاوەڕوانکراو بۆ دراوی دیجیتاڵی سەروەری
پسپۆڕان پێشبینی دەکەن کە “دیناری دیجیتاڵی” قازانجی گەورەی ئابووری بۆ عێراق دەهێنێت کە لە نێوان 7 تا 12 ملیار دۆلار دەبێت. ئەم قازانجانە لەم ڕووانگەیانەوە دێن:
• کەمکردنەوەی تێچووی چاپ و بەڕێوەبردنی کاش: پێویستی بە کاغەزە پارە زۆرەکان کەم دەبێتەوە.
• زیادکردنی ڕوونی و دژایەتی گەندەڵی: مامەڵە دیجیتاڵیەکان ئاسانتر دەتوانرێت بەدواداچوون بکرێن.
• باشترکردنی کارایی پارەدان: خێراکردنی گواستنەوەی پارە ناوخۆیی و نێودەوڵەتی.
• پەرەپێدانی گەیشتنی دارایی: تێکەڵکردنی هاوڵاتیانی زیاتر بە سیستەمی دارایی فەرمی.
ئەم هەنگاوە بەشێکە لە دیدگای بانکی ناوەندی بۆ ئەوەی ساڵی 2026 ببێتە ساڵی گواستنەوەی تەواو بەرەو دیجیتاڵکردن لە دامەزراوە حکومیەکان و گەیشتن بە “سفر مامەڵەی کاشی”.
داهاتووی دراوە دیجیتاڵیەکان لە عێراق: هەنگاو بەرەو ئابوورییەکی کاراتر و ڕوونتر
دەستپێکی “دیناری دیجیتاڵی” هەنگاوێکی سەرەکییە بۆ دروستکردنی ئابوورییەکی دیجیتاڵی کاراتر و ڕوونتر لە عێراق. ئەم گواستنەوەیە کاریگەری دەبێت لە:
• هاندانی بانکە کۆنەکان بۆ نوێکاری: بانکەکان پێویستە خزمەتگوزارییە دیجیتاڵیەکانیان پەرەپێبدەن.
• پشتگیری کۆمپانیا فنتێکی نوێ: دەرفەتی نوێ بۆ ستارتاپەکان دروست دەکات بۆ نوێکاری.
• ئاسانکردنی بازرگانی و وەبەرهێنان: مامەڵەکان خێراتر و سەلامەتتر دەبن.
عێراق بە ڕێگەی ئەم پڕۆژەیە پشتڕاست دەکات کە دەیەوێت لەگەڵ گۆڕانکارییە جیهانییەکان بڕوات و ببێتە یەکێک لە وڵاتە پێشەنگەکان لە بەکارهێنانی دراوە دیجیتاڵیە سەروەریەکان.
کورتە: عێراق دەچێتە ناو سەردەمێکی نوێی دارایی
“دیناری دیجیتاڵی عێراقی” زیاترە لە تەنها دراوێک؛ ئەو نیشانەی پابەندی عێراقە بۆ گواستنەوەی دیجیتاڵ و گەیشتنی دارایی. لەگەڵ ئاشکراکردنی وردەکارییەکانی لە نیسانی 2026، عێراق قۆناغێکی نوێ دەستپێدەکات لە مێژووی دارایی خۆیدا، قۆناغێک کە بەڵێن دەدات داهاتوویەکی کاراتر، ڕوونتر و سەلامەتتر بۆ هەموو هاوڵاتیان.
ئەمە شۆڕشی دارایی 2026 ـە کە یاساکانی یاریی بانکداری و ئابووری لە عێراق بۆ هەمیشە دەگۆڕێت.
