بانکە کراوەکان چییە و تا چەند ژینگەی بانکی عێراق ئامادەیە بۆ وەرگرتنی ئەم مۆدێلە نوێیە؟
چەمکی «بانکە کراوەکان» (Open Banking) یەکێکە لەو ئاراستە کاریگەرە نوێیانەی کە لە ساڵانی ڕابردوودا کاریگەرییەکی زۆری لەسەر گەشەکردنی پیشەسازی خزمەتگوزارییە داراییەکان لە جیهاندا داناوە. ئەم مۆدێلە ڕێگە بە کڕیار دەدات، بە ڕەزامەندی خۆی، داتای بانکیی خۆی لەگەڵ ئەپلیکەیشن و کۆمپانیا تەکنەلۆژییەکانی دەرەوە هاوبەش بکات، بۆ ئەوەی خزمەتگوزارییە داراییەکان زیاتر کەسیکراو و یەکگرتوو پێشکەش بکرێن.
ئەم چەمکە لە کردەوەدا چییە؟
لە ژێر ئەم مۆدێلەدا، کڕیاری بانکێک دەتوانێت ڕێگە بە ئەپلیکەیشنێکی دەرەوەی متمانەپێکراو بدات کە لە ڕێگەی ڕووکاری پرۆگرامسازییە پارێزراوەکان (APIs) ـەوە دەستگەیشتن بە داتای هەژمارە بانکییەکانی هەبێت.
بەم شێوەیە، ئەپلیکەیشنەکە دەتوانێت خزمەتگوزارییەکانی وەک پیشاندانی هەموو هەژمارە بانکییە جیاوازەکانی کڕیار لە بانکە جیاوازەکان لە یەک شوێندا پێشکەش بکات، یان بە پشتبەستن بە ڕەفتاری داراییی ڕاستەقینەی کڕیار، پێشنیاری تایبەتی بۆ وەرگرتنی قەرز و خزمەتگوزارییە داراییەکان پێشکەش بکات.
عێراق لە کوێی ئەم ئاراستە جیهانییەوەیە؟
بنیاتە ڕێکخستنی و تەکنیکییەکانی پێویست بۆ جێبەجێکردنی مۆدێلی بانکە کراوەکان هێشتا لە عێراق لە قۆناغە سەرەتاییەکانیدایە.
زۆربەی بانکە ناوخۆییەکان هێشتا بە سیستەمی داخراو کار دەکەن؛ واتە هەر دامەزراوەیەک داتای کڕیارەکانی خۆی لای خۆی هەڵدەگرێت و میکانیزمی ستاندارد و یەکگرتووی بۆ هاوبەشکردنی پارێزراوی ئەم داتایە لەگەڵ لایەنی سێیەم، بە ڕەزامەندی کڕیار، بە شێوەیەکی گشتی بوونی نییە.
بۆیە، باسکردن لە بانکە کراوەکان بە مانای تەواوی وشەکە لە عێراقدا لە ئێستادا زووە.
ئەگەر ئەم ئاراستەیە جێبەجێ بکرێت، چ سوودێکی دەبێت؟
ئەگەر بنیات و ژێرخانی پێویست دابین بکرێت، کڕیاری عێراقی دەتوانێت بە ئاسانی زیاتر پێشنیارەکانی قەرز و خزمەتگوزارییە بانکییە جیاوازەکان بەراورد بکات.
هەروەها دەتوانێت لە ئامرازەکانی شیکردنەوەی داراییی کەسی سوود وەربگرێت کە داتای هەژمارە بانکییە جیاوازەکانی لە یەک ئەپلیکەیشن کۆدەکاتەوە.
لە بەرامبەردا، کۆمپانیا نوێکانی فینتێک دەتوانن خزمەتگوزارییە نوێ و داهێنەرانەکان دروست بکەن، بەبێ ئەوەی پێویستیان بە دامەزراندنی ژێرخانی بانکییەکی تەواو لە سفرەوە هەبێت.
گەورەترین ئاستەنگەکانی ئەم گۆڕانکارییە
هەر هەنگاوێکی جددی بەرەو بانکە کراوەکان پێویستی بە ستانداردە ئەمنی و ڕێکخستنییە توندوتۆڵەکان هەیە کە بە ڕوونی دیاری بکەن داتای کڕیار لە کاتی هاوبەشکردندا چۆن دەپارێزرێت.
هەروەها دەبێت بە ڕوونی دیاری بکرێت کە لە کاتی ڕوودانی پێشێلکارییەکی ئەمنی یان بەکارهێنانی نادروستی داتا، کێ بەرپرسیاری یاسایی دەبێت؟
ئەم پرسیارانە پێویستە لە ڕووی ڕێکخستنییەوە چارەسەر بکرێن پێش ئەوەی هەر گواستنەوەیەکی کرداری بەرەو ئەم مۆدێلە دەست پێ بکات.
تێڕوانینێک بۆ داهاتوو
بە زۆر ئەگەرەوە، چەمکی بانکە کراوەکان لە عێراق لە ماوەی نزیکدا زیاتر لە گفتوگۆ و باسە پسپۆڕییەکاندا ئامادە دەبێت، نەک وەک واقعێکی نزیکی جێبەجێکردن.
ئەمەش تا ئەو کاتە بەردەوام دەبێت کە بنیاتێکی یاسایی و تەکنیکیی ستاندارد و ڕوون دابین بکرێت.
بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، Open Banking ئاراستەیەکی گرنگە کە هەر کەسێک حەزی بە داهاتووی فینتێک لە عێراق هەیە، دەبێت بەدواداچوونی بۆ بکات؛ چونکە ئەم مۆدێلە توانای ئەوەی هەیە پەیوەندی نێوان کڕیار و داتای داراییی خۆی بە شێوەیەکی بنەڕەتی بگۆڕێت.