ملیۆنان لەسەر شاشە، بەڵام لە ڕاستیدا هیچ نییە... بەرنامەکانی وەبەرهێنان لە عێراق پشتگیرییەکی ڕاستەقینەن یان تاڵقەی میدیایی؟
بەرنامە وەبەرهێنانەکانی وەک "Shark Tank Iraq"، "Al-Fursan" و "Al-Jisr" لە ماوەی ڕابردوودا دەنگ و باسێکی زۆریان دروست کرد و بوون بە بابەتی ترێند. خەڵک لەسەر شاشە گەنجانێک دەبینن کە بە متمانەوە دەربارەی پرۆژە تەکنەلۆژییەکان و ئەپەکانی فینتێک (FinTech) قسە دەکەن، ژمارەی ملیۆن و ملیارد دەخەنەڕوو، وەبەرهێنەرانیش بە یەکدی پێشبڕکێ دەکەن بۆ کڕینی پشکی ئەو پرۆژانە. بەڵام کاتێک ئەڵقەکە تەواو دەبێت و دەچیت بەدوای ئەو ئەپە «ملیاری»یانەدا، بە ڕاستییەکی جیاواز ڕووبەڕوو دەبیت: نە ئەپێک لە بازاڕە ئەلیکترۆنییەکاندا هەیە، نە ماڵپەڕێکی فەرمی، و نە هیچ بەرهەمێکی پرۆگرامسازی کە بوونی پرۆژەکە بسەلمێنێت.
ئەمڕۆ کۆمەڵگەی تەکنەلۆژیی عێراق پرسیارێکی گرنگ دەکات: ئەم هەموو نرخدانان و هەڵسەنگاندنە خەیاڵییانە لە کوێوە دێن؟ چۆن پرۆژەیەکی فینتێک بانگەشەی قازانجی گەورە دەکات، لە کاتێکدا هێشتا هیچ بنەمایەکی تەکنیکی و ژێرخانی کارپێکراوی نییە؟
نمونەیەکی ئاشکرا لەم بارەیەدا پرۆژەی "Lucky" ـە، کە لە بەرنامەکەدا ڕاگەیەنرا قازانجی ساڵانەی دەگاتە 300 ملیۆن. بەڵام کاتێک بەدوایدا دەگەڕێیت، دەبینیت نە ئەپێکی کارپێکراوی هەیە و نە بوونێکی دیجیتاڵی بەهێز؛ تەنها پەڕەیەکی Instagram هەیە کە نزیکەی 65 شوێنکەوتووی هەیە.
ئەم ناکۆکییە ئاشکرایە بەرنامەکان و لیژنەکانی هەڵسەنگاندن لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی گەورە دادەنێت. ئایا بەڕاستی لەبەردەم وەبەرهێنانی ڕاستەقینە و دروستکردنی ژینگەیەکی تەکنەلۆژیین، یان تەنها لەگەڵ نمایشی تەلەفزیۆنی و چیرۆکگەلێک ڕووبەڕووین کە خەونی دەوڵەمەندی بە گەنجان دەفرۆشن؟
بنیاتنانی بواری فینتێک لە عێراق پێویستی بە شەفافیەت، هەڵسەنگاندنی دارایی و تەکنیکی، و کاری پرۆگرامسازیی بەهێز هەیە، نە تەنها پیشاندانی ژمارە و نرخدانە خەیاڵییەکان لەبەردەم کامێراکانی میدیا. ئەگەر ئەم بارودۆخە بەبێ پشکنین و وردبینیی دارایی و تەکنیکی بەردەوام بێت، متمانەی خەڵک بە هەر پرۆژەیەکی نوێ لەناو دەچێت، و ڕابەرایەتی کاروبار (Entrepreneurship) لە عێراق لە دەرفەتێکی ڕاستەقینە دەگۆڕێت بۆ تاڵقەیەکی میدیایی کە بە خێرایی دەتەقێتەوە.