Opinion
5 خولەک خوێندنەوە

ئایا فینتێکی عێراق پێش کەرتی بانکی دەکەوێت یان پشت بەوە دەبەستێت؟

تیمی نووسەران
IFN Fintech
بڵاوکراوەتەوە لە
pêncşem, 4ê hezîrana 2026an
ئایا فینتێکی عێراق پێش کەرتی بانکی دەکەوێت یان پشت بەوە دەبەستێت؟

لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا، عێراق گەشەیەکی بەرچاوی لە بواری تەکنەلۆژیای دارایی (Fintech) بەخۆیەوە بینیوە، لەگەڵ فراوانبوونی جزدانە ئەلیکترۆنییەکان، بڵاوبوونەوەی ئامێرەکانی POS و دەرکەوتنی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییە نوێیەکان کە ئامانجیان ئاسانکردنی پارەدان و گواستنەوەی پارەیە.

بەڵام لەگەڵ ئەم گەشەیەدا، پرسیارێکی گرنگ لە ناو بازاڕی عێراقدا دەردەکەوێت:

ئایا کەرتی بانکی ئەم گۆڕانکارییە دیجیتاڵییە پێش دەبات، یان ئەوە کۆمپانیاکانی فینتێکن کە چەرخی گۆڕانکاری دەجوڵێنن؟

لە ئەزموونە جیهانییەکاندا، زۆرجار کۆمپانیاکانی فینتێک بۆ پێشکەشکردنی چارەسەری خێراتر و نەرم‌ونیان‌تر لە سیستەمە کۆنەکان دروست دەبن، پاشان بانکەکان هان دەدەن بۆ پەرەپێدانی خزمەتگوزارییەکانیان و هاوتەرزبوون لەگەڵ گۆڕانکارییە نوێکان. بەڵام لە عێراقدا، پەیوەندی نێوان هەردوو لایەنەکە ئاڵۆزتر دەردەکەوێت، چونکە بانک و کۆمپانیاکانی فینتێک هاوکات لە بازاڕێکدا گەشە دەکەن کە هێشتا لە قۆناغی گواستنەوە لە کاش بۆ خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکاندایە.

سەرەڕای ئەوەی زۆرێک لە خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان بوونەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەی ژمارەیەکی زیادبووی بەکارهێنەران، بەڵام بنەمای سەرەکی کەرتی دارایی هێشتا بە بانکەکان، هەژمارە بانکییەکان و سیستەمە دارایییە فەرمییەکانەوە گرێدراوە. ئەمەش واتە زۆربەی خزمەتگوزارییەکانی فینتێک بە جیا لە کەرتی بانکی کار ناکەن، بەڵکوو بە جۆرێک پشت پێی دەبەستن.

لە لایەکی دیکەوە، ناتوانرێت ڕۆڵی گرنگی کۆمپانیاکانی فینتێک لە خێراکردنی گۆڕانکارییەکان پشتگوێ بخرێت. ئەم کۆمپانیایانە خزمەتگوزارییەکی ئاسانتر و خێراتریان بە بەکارهێنەری عێراقی پێشکەش کردووە بە بەراورد لەگەڵ هەندێک ڕێکار و پڕۆسەی کۆن، هەروەها هاوکارییان کردووە بۆ ناساندنی توێژە نوێیەکان بە چەمکی پارەدانی دیجیتاڵی، جزدانە ئەلیکترۆنییەکان و خزمەتگوزارییە دارایییەکانی مۆبایل.

بەڵام سەرکەوتنی فینتێک تەنها پشت بە داهێنان نابەستێت. هەرچەندە خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان فراوانتر دەبن، پێویستی بە ژینگەیەکی بانکیی پێشکەوتووتر و توانادارتر هەیە بۆ پشتگیری ئەم گەشەیە. بەکارهێنەر لەوانەیە گەشتی دارایی خۆی لە ئەپڵیکەیشنێک یان جزدانێکی ئەلیکترۆنی دەست پێ بکات، بەڵام لە کۆتاییدا پێویستی بە سیستەمێکی دارایی تەواو هەیە کە جێگیری، متمانە و ئاسانی گەیشتن بە خزمەتگوزارییەکان دابین بکات.

لێرەدا ڕاستییەکی گرنگ دەردەکەوێت: فینتێک و کەرتی بانکی لەوانە نییە دوو لایەنی پێشبڕکێ بن، بەڵکوو دوو هاوبەشی سەرەکین لە پرۆسەی گۆڕانکاری دارایی.

کۆمپانیاکانی تەکنەلۆژیای دارایی خاوەنی نەرمونیانی و توانای داهێنانن، لە کاتێکدا بانکەکان بنەمای دارایی، ئەزموونی ڕێکخستنی و توانای بەڕێوەبردنی کارەکان لە ئاستێکی فراواندا هەیە.

ئەو پرسیارەی ئەمڕۆ لەبەردەم بازاڕی عێراقدایە ئەوە نییە کە کێ یەکێکیان پێش دەبات، بەڵکوو ئەوەیە چۆن هەردوو لایەن دەتوانن هاوکاری یەکتر بکەن بۆ خێراکردنی گۆڕانکاری دیجیتاڵی و بەهێزکردنی شمولی دارایی.

ئەزموونە جیهانییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکەوتووترین بازاڕەکان ئەوانەن کە توانیویانە هاوبەشییەکی ڕاستەقینە لەنێوان بانکە کۆنەکان و کۆمپانیاکانی فینتێک دروست بکەن، نەک ئەوەی لە ڕێگای پێشبڕکێیەکی بەردەوامدا بیانخەن.

لەگەڵ بەردەوامبوونی فراوانبوونی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان لە عێراقدا، ئەم پەیوەندییە گرنگتر دەبێت لە هەر کاتێکی دیکە. چونکە داهاتووی فینتێکی عێراق بە ژمارەی ئەپڵیکەیشن یان جزدانە ئەلیکترۆنییەکان دیاری ناکرێت، بەڵکوو بە توانای تەواوی سیستەمی دارایی لە کارکردنی یەکگرتوو بۆ خزمەتکردنی بەکارهێنەر و بەهێزکردنی متمانە بە ئابووری دیجیتاڵی.

لە کۆتاییدا، لەوانەیە پرسیاری دروستتر ئەوە نەبێت:

ئایا فینتێکی عێراق پێش کەرتی بانکی دەکەوێت یان پشت پێی دەبەستێت؟

بەڵکوو:

ئایا یەکێک لەوانە دەتوانێت بەبێ ئەوی دیکە گەشەیەکی ڕاستەقینە بەدەست بهێنێت؟

تاگەکان:#Fintech#Iraqi Banking Sector#Digital Transformation#Financial Inclusion#Electronic Wallets#Digital Payments#Iraq