Economy
5 خولەک خوێندنەوە

چۆن پارەدانی ئەلیکترۆنی خولانی پارە لە بازاڕی عێراقدا دەگۆڕێت؟

تیمی نووسەران
IFN Fintech
بڵاوکراوەتەوە لە
çarşem, 8ê tîrmeha 2026an
چۆن پارەدانی ئەلیکترۆنی خولانی پارە لە بازاڕی عێراقدا دەگۆڕێت؟

کاتێک باس لە پارەدانی ئەلیکترۆنی لە عێراق دەکرێت زۆرجار گفتوگۆکان تەنها لەسەر ئاسانبوونی پارەدان کەمکردنەوەی بەکارهێنانی کاش یان زیادکردنی گەیشتنی هاووڵاتیان بە خزمەتگوزارییە دارایییەکان دەبێت هەموو ئەمانە ئامانجی گرنگن بەڵام کاریگەریی پارەدانی ئەلیکترۆنی تەنها ئەمانە نییە ڕەنگە گرنگترین کاریگەریش نەبن

لایەنێکی ئابووری هەیە کە کەمتر باس لێوە دەکرێت بەڵام ڕەنگە زۆر گرنگتر بێت ئەویش خێرایی جوڵەی پارە لە ناو بازاڕە

لەوانەیە ئەم بیرۆکەیە لە سەرەتادا ئاڵۆز دیاربێت بەڵام لە ڕاستیدا زۆر سادەیە وێنەی بازرگانێک بکە کە بەیانی کاڵاکەی فرۆشتووە ئەگەر پارەکەی بە کاش وەرگرتبێت ڕەنگە هەتا کۆتایی ڕۆژ لای خۆی بهێڵێتەوە پاشان بیباتە بانک یان بەشێکی پێ بداتە داینەکانی لە ڕۆژی داهاتوو لەو ماوەیەدا پارەکە لە جوڵە دەوەستێت هەرچەندە بازرگانەکە فرۆشتنی باشی کردبێت

بەڵام ئەگەر فرۆشتنەکە بە شێوەی ئەلیکترۆنی ئەنجام بدرێت پارەکە لە ماوەیەکی کورتدا دەگاتە هەژمارەکەی یان جزدانە ئەلیکترۆنییەکەی و دەتوانێت خێراتر دووبارە بەکاری بهێنێت؛ کاڵای نوێ داوابکات پارەی دابینکەرەکەی بدات مووچەی کارمەندەکانی بدات یان پێداویستییەکانی تر بۆ کاروبارەکەی بکڕێت

ڕەنگە جیاوازییەکە تەنها چەند کاتژمێرێک یان یەک ڕۆژ بێت بەڵام کاتێک هەزاران جار لە هەر ڕۆژێکدا دووبارە دەبێتەوە کاریگەرییەکی ئابووریی ڕوونی دەبێت

ئەمە تەنها بە بازرگانەوە کۆتایی نایەت دابینکەرێک کە پارەکەی زوو وەرگرتووە ئەویش دەتوانێت ماددەی نوێ بکڕێت داینەکانی خۆی بدات یان چاڵاکییەکەی فراوانتر بکات بەم شێوەیە پارە بەبێ چاوەڕوانییەکی درێژ لەنێوان تاک و کۆمپانیاکاندا دەجوڵێت

ئەم خێراییە واتای ئەوە نییە کە بڕی پارە زیاد بووە بەڵکو واتای ئەوەیە کە پارە زیاتر کار دەکات

لە ئابوورییە نوێکاندا هێزی پارە تەنها بە بڕەکەی ناپێوردرێت بەڵکو بە خێرایی گەڕانەوەی لە ناو بازاڕیش پێوەردەکرێت هەرچەندە پارە زووە لەنێوان تاکەکان و کۆمپانیاکاندا بگوازرێتەوە ئابووری توانای زیاتر دەبێت بۆ ئەنجامدانی فرۆشتن کڕین و وەبەرهێنان لە هەمان ماوەدا

لەبەر ئەمە زۆرێک لە وڵاتان پارەدانی دیجیتاڵ تەنها وەک خزمەتگوزارییەکی تەکنیکی ناناسن بەڵکو وەک بەشێک لە بنەمای ئابووری دەیبینن کە یارمەتی باشترکردنی کارایی بازاڕ دەدات

لە عێراقیش ئەم گۆڕانکارییە بە شێوەیەکی هێواش دەردەکەوێت لەگەڵ فراوانبوونی بەکارهێنانی جزدانە ئەلیکترۆنییەکان زیادبوونی ئامێرەکانی POS و زیادبوونی ژمارەی ئەو کۆمپانیایانەی پارەدانی دیجیتاڵ قبوڵ دەکەن هەندێک مامەڵە کە پێشتر کاتی زۆرتری دەویست ئێستا لە چەند خولەکێکدا ئەنجام دەدرێت

بەڵام هێشتا ئاستەنگێکی گەورە هەیە

لە زۆر حاڵەتدا پارەکە بە شێوەی ئەلیکترۆنی دەگات بەڵام دەستبەجێ بە کاش دەردەهێنرێت کاتێک ئەمە ڕوودەدات بەشێک لە سوودی ئابووری لەدەست دەچێت چونکە پارە دووبارە دەگەڕێتەوە بۆ هەمان بازنەی کۆنی پشتبەستوو بە کاش

بۆیە سەرکەوتنی پارەدانی ئەلیکترۆنی تەنها بە ژمارەی مامەڵە ئەنجامدراوەکان ناپێوردرێت بەڵکو بە ڕێژەی ئەو پارانەش کە هەر لە ناو سیستەمی دیجیتاڵدا دەجوڵێن هەرچەندە ژمارەی فرۆشگا کۆمپانیا و خزمەتگوزارییەکانی قبوڵکەری پارەدانی ئەلیکترۆنی زیادتر بێت پێویستی بە گۆڕینی پارە بۆ کاش کەمتر دەبێت و خولانی پارە خێراتر و کارامەتر دەبێت

ئەمە دەرگا بۆ سوودەکانی تر دەکاتەوە بازرگانێک کە پارەکەی زوو وەردەگرێت دەتوانێت بە باشتر شلەپەی دارایی کاروبارەکەی بەڕێوە ببات پێویستی بە هەڵگرتنی بڕی زۆری کاش کەم بکاتەوە و داهات و خەرجییەکانی بە وردی چاودێری بکات

لە لایەکی دیکەشەوە کۆمپانیاکانیش سوود لە کەمبوونەوەی کات و ماندووبوونی ژماردنی پارە گواستنەوەی دانانی لە بانک و هاوتاکردنی هەژمارەکان وەردەگرن ئەمانە ڕەنگە کارێکی سادە بن بەڵام هەموو ڕۆژێک کات و تێچووی زۆر دەخوازن

بەڵام گرنگە لە وێنەکەش مبالەغە نەکەین پارەدانی ئەلیکترۆنی بە تەنیایی هەموو کێشە ئابوورییەکان چارەسەر ناکات و پارەش بە خێرایی ناجوڵێت ئەگەر هێشتا هەندێک بازنە بە تەواوی پشت بە کاش ببەستن بۆیە پەرەپێدانی ئەم سیستەمە پێویستی بە هاوکاری نێوان بانکەکان کۆمپانیاکانی فینتەک بازرگانان و دامەزراوە حکومییەکان هەیە تا پارەدانی دیجیتاڵ ببێتە بەشێکی ئاسایی لە چاڵاکییە ئابوورییەکان نەک تەنها هەڵبژاردەیەکی زیادە

لەوانەیە هەر بۆیەش بێت کە ئەو وڵاتانەی لە گواستنەوە بۆ ئابووری دیجیتاڵدا سەرکەوتوون تەنها گرنگیان بە دەرکردنی کارت و جزدانە ئەلیکترۆنییەکان نەدا بەڵکو ژمارەی ئەو شوێنانەیان زیاد کرد کە ئەم ئامرازانە تێیاندا بەکاربهێندرێن چونکە بەهای ڕاستەقینە لە خاوەنبوونی ئامرازێکی پارەدان نییە بەڵکو لە توانای بەکارهێنانی لە ژیانی ڕۆژانەدایە

لە عێراق نیشانەکان ئەرێنین بەڵام ڕێگاکە هێشتا لە سەرەتای خۆیدایە هەر فرۆشگایەکی نوێ کە پارەدانی ئەلیکترۆنی قبوڵ بکات هەر کۆمپانیایەک کە گواستنەوەی دیجیتاڵ بەکاربهێنێت و هەر هاووڵاتییەک کە پارەکەی لە ناو سیستەمی دیجیتاڵدا بهێڵێتەوە لەبری ئەوەی دەستبەجێ بە کاش دەریبێنێت هەنگاوێکی نوێ بەرەو ئابوورییەک دەبات کە پارە تێیدا بە خێراتر و کارامەیی زیاتر دەجوڵێت

لە کۆتاییدا لەوانەیە گەورەترین دەستکەوتی پارەدانی ئەلیکترۆنی ئەوە نەبێت کە کاغەزی پارەی گۆڕی بە شاشە بەڵکو ئەوە بێت کە کاتی پێویست بۆ گواستنەوەی پارە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر و لە کۆمپانیایەکەوە بۆ کۆمپانیایەکی تر کورت کردووەتەوە چونکە کاتێک پارە بە خێرایی دەجوڵێت بازرگانی وەبەرهێنان و تەواوی ئابووریش لەگەڵیدا دەجوڵێت

تاگەکان:#الاقتصاد العراقي الدفع الإلكتروني التكنولوجيا المالية السيولة التحول الرقمي سرعة دوران الأموال Fintech#Digital Payments#Iraq Economy#Cashless Economy