Opinion
5 خولەک خوێندنەوە

بانکی دیجیتاڵی یان جزدانی ئەلیکترۆنی؟ زۆرێک لە عێراقییەکان جیاوازیی نێوانیان تێکەڵ دەکەن

تیمی نووسەران
IFN Fintech
بڵاوکراوەتەوە لە
pêncşem, 25ê hezîrana 2026an
بانکی دیجیتاڵی یان جزدانی ئەلیکترۆنی؟ زۆرێک لە عێراقییەکان جیاوازیی نێوانیان تێکەڵ دەکەن

پێش ماوەیەک لەگەڵ هاوڕێیەکم سەبارەت بە خزمەتگوزارییە دارایییە دیجیتاڵەکان قسەم دەکرد کاتێک باسم لەوە کرد کە لە داهاتوودا ڕەنگە عێراق بە شێوەیەکی فراوانتر بانکی دیجیتاڵی ببینێت بە پێکەنینەوە وتی:

جیاوازییەکە چییە؟ ئێمە ساڵانێکە جزدانی ئەلیکترۆنیمان هەیە

ئەم وتەیە بارودۆخێک دەخاتە ڕوو کە لە نێوان زۆرێک لە بەکارهێنەرانی عێراقدا بوونی هەیە تەنها بوونی ئەپێک لەسەر تەلەفۆن کە بتوانیت پارە بنێریت و وەربگریت هەندێک وا بیر دەکەنەوە کە جزدانی ئەلیکترۆنی هەمان بانکی دیجیتاڵییە بەڵام ڕاستییەکە ئەوەیە جیاوازیی نێوانیان زۆر گەورەیە نەک تەنها لە ڕووکارەوە بەڵکو لە ئەرک و ڕۆڵی هەر یەکێکیان

ئەگەر ئێستا ئەپی جزدانی ئەلیکترۆنیت بکەیتەوە دەبینیت دەتوانیت بڕێک پارە بنێریت بۆ هاوڕێیەکت پسووڵەیەک بدەیت کریدیت بکڕیت یان لە فرۆشگایەک کە پارەدانی ئەلیکترۆنی وەردەگرێت پارە بدەیت بۆ بەکارهێنەر ئەمانە خزمەتگوزارییەکی گرنگ و خێران بۆیە هەست دەکات پێویستی بە زیاتر نییە

بەڵام خەیاڵ بکە دوای یەک ساڵ دەتەوێت خانوویەک بکڕیت یان قەرزێک بۆ دەستپێکردنی پرۆژەیەک وەربگریت یان هەژماری پاشەکەوت بۆ منداڵەکانت بکەیتەوە یان ڕاپۆرتی فەرمی هەژمار بۆ پێشکەشکردن بە دامەزراوەیەکی حکومی یان کۆمپانیایەک داوا بکەیت

لێرەدا دەزانیت کە جزدانی ئەلیکترۆنی بۆ ئەم جۆرە خزمەتگوزارییانە دروست نەکراوە

ئەرکی جزدانی ئەلیکترۆنی ئاسانکردنی جوڵەی پارەیە بەڵام ئەرکی بانک بەڕێوەبردنی ژیانی دارایی کڕیارە

لە ڕاستیدا ئەم جیاوازییە بنەڕەتییە

جزدانی ئەلیکترۆنی وەک ئەو جزدانە وایە کە لە گیرفانت دایدەنێیت؛ بڕێک پارەی تێدەخەیت لێی پارە دەدەیت پارە وەردەگریت و لە ژیانی ڕۆژانەدا بەکاری دەهێنیت

بەڵام بانکی دیجیتاڵی وەک لقێکی تەواوی بانکییە کە لە ناو مۆبایلەکەتدایە دەتوانیت لە ڕێگەیەوە هەژمار بکەیتەوە پاشەکەوتەکانت بەڕێوە ببەیت کارتی بانکی داوا بکەیت قەرز یان خزمەتگوزاریی دارایی وەربگریت پابەندییە دارایییەکانت بەدواداچوون بۆ بکەیت و ڕەنگە لە داهاتوودا سەرمایەگوزاریش بکەیت هەمووی ئەمانەش بەبێ ئەوەی بچیتە ناو لقێکی بانک

بۆیە ناتوانرێت جزدانی ئەلیکترۆنی بە جێگرەوەی تەواوی بانک دابنرێت هەروەها بانکیش ناتوانێت پێویستی بە جزدانە ئەلیکترۆنییەکان لاببات چونکە هەر یەکێکیان ڕۆڵێکی جیاواز دەگێڕێت

لە عێراق جزدانە ئەلیکترۆنییەکان لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو بڵاو بوونەتەوە و بوونەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەی ملیۆنان هاووڵاتی بە تایبەتی دوای پرۆژەی نیشتەجێکردنی مووچە و فراوانبوونی خزمەتگوزارییەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی

بەڵام ئەم سەرکەوتنە بەو مانایە نییە کە عێراق بانکی دیجیتاڵی بە واتای ڕاستەقینەی وشەکە هەیە

بانکی دیجیتاڵی پێویستی بە مۆڵەتی بانکی چاودێری بانکی سەرمایە سیستەمی بەڕێوەبردنی مەترسی پابەندبوون بە یاساکانی بەرەنگاربوونەوەی پاککردنەوەی پارە و پێشگیری لە تەموێلکردنی تیرۆریزم هەیە هەروەها دەبێت کۆمەڵێک خزمەتگوزاریی بانکی تەواو پێشکەش بکات

لە بەرامبەردا جزدانە ئەلیکترۆنییەکان لە چوارچێوەیەکی جیاواز کار دەکەن کە سەرنجی سەرەکییان لەسەر پارەدان و گواستنەوەی پارەیە

بۆیە لە زۆرێک لە وڵاتانی جیهان بانکی دیجیتاڵی و جزدانی ئەلیکترۆنی شان بە شانی یەکتر کار دەکەن نەک ئەوەی یەکێکیان جێی ئەوی تر بگرێتەوە

لەوانەیە هەندێک بپرسن:

ئەگەر جزدانە ئەلیکترۆنییەکان ئەوەندە سەرکەوتوون بۆچی پێویستمان بە بانکی دیجیتاڵی هەیە؟

وەڵامەکە ئەوەیە کە کاتێک پێداویستییە دارایییەکانی بەکارهێنەر گەشە دەکەن تەنها بە پارەدان و گواستنەوەی پارە قایل نابێت پێویستی بە پاشەکەوت قەرز بەڕێوەبردنی سامانی خۆی و خزمەتگوزاریی بانکی پێشکەوتوو دەبێت و لێرەدا ڕۆڵی بانکی دیجیتاڵی دەردەکەوێت

لە هەمان کاتدا ئەگەر لە داهاتوودا بانکی دیجیتاڵی لە عێراقدا دەست بە کار بکات ئەوە بە مانای نەمانی جزدانە ئەلیکترۆنییەکان نییە چونکە ئەوان هەروا خێراترین ئامراز بۆ پارەدانە بچووک و خزمەتگوزارییە ڕۆژانەکان دەمێنن هەمان شتێک کە لە زۆرێک لە بازاڕە جیهانییەکان ڕوو دەدات

ڕەنگە کێشەی ڕاستەقینە لە عێراق نەبوونی بانکی دیجیتاڵی نەبێت بەڵکو ئەو باوەڕە بێت کە زۆرێک لە خەڵک هەیانە هەر ئەپێکی دارایی بانکە یان هەر جزدانێکی ئەلیکترۆنی دەتوانێت هەموو خزمەتگوزارییە بانکییەکان پێشکەش بکات

هەرچەندە کە کەرتی تەکنەلۆژیای دارایی لە عێراقدا گەشە بکات گرنگتر دەبێت بەکارهێنەر جیاوازیی نێوان ئامرازەکانی بەکاربردنی بزانێت چونکە ئەم تێگەیشتنە شێوازی مامەڵەکردنی لەگەڵ پارەکەی دیاری دەکات و یارمەتی دەدات باشترین خزمەتگوزاری بەپێی پێداویستییەکانی هەڵبژێرێت

لە کۆتاییدا داهاتوی فینتێک لە عێراق پەیوەست نییە بە هەڵبژاردنی نێوان بانکی دیجیتاڵی و جزدانی ئەلیکترۆنی بەڵکو بە توانای بازاڕ بۆ دروستکردنی سیستەمێکی یەکگرتوو پەیوەستە کە هەردووکیان تێیدا شان بە شانی یەکتر کار بکەن تاکو بەکارهێنەر بتوانێت ئەزموونێکی دارایی ئاسان پارێزراو و گشتگیر بەدەست بهێنێت بەبێ ئەوەی لە هیچ خزمەتگوزارییەکی پێویست بێبەش بێت

تاگەکان:#التكنولوجيا المالية، البنك الرقمي، المحافظ الإلكترونية، الفنتك في العراق، الدفع الإلكتروني، البنوك الرقمية