ئایا عێراق دەتوانێت لە بەکارهێنەری تەکنەلۆژیای دارایی بگۆڕێت بۆ بەرهەمهێنەری ئەو تەکنەلۆژییانە؟
لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا، عێراق گەشەیەکی بەرچاوی لە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای دارایی (فینتێک) بینیوە. جزدانە ئەلیکترۆنییەکان بڵاوبوونەوە، پارەدانە دیجیتاڵییەکان زیادبوون، خزمەتگوزارییەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی فراوانتر بوون و تەکنەلۆژیا بەشێکی زیاتر لە ژیانی دارایی ڕۆژانەی هاووڵاتیان و کۆمپانیاکان پێک هێنا.
بەڵام لە ناو ئەم گەشەیەدا، پرسیارێکی جیاواز لەو پرسیارانەی هەمیشە سەبارەت بە پارەدان، گواستنەوە و جزدانە ئەلیکترۆنییەکان دەکرێت، دەردەکەوێت:
ئایا عێراق تەنها بە بەکارهێنانی ئەو تەکنەلۆژیایانە قایل دەبێت کە لە شوێنەکانی تر پەرە پێدەدرێن، یان دەتوانێت لە داهاتوودا ببێتە بەرهەمهێنەر و هەناردەکەری چارەسەری دارایی دیجیتاڵ؟
لەوانەیە ئەم پرسیارە زۆر ئارەزوومەندانە بێت، بەڵام بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە داهاتوی کەرتی دارایی و تەکنەلۆژی لە وڵاتەکە هەیە.
لە بەکارهێنان بۆ بەرهەمهێنان
کاتێک سەبارەت بە تەکنەلۆژیای دارایی لە عێراق قسە دەکەین، زۆربەی گفتوگۆکان لەسەر بەکارهێنانی خزمەتگوزاری و سیستەم و ئەپلیکەیشنەکان دەچرخن.
بەڵام گەورەترین نرخ و سوودی ئابووری هەمیشە لە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا دروست نابێت، بەڵکوو لە پەرەپێدان، خاوەنایەتی و هەناردەکردنی ئەو تەکنەلۆژیایە دروست دەبێت.
ئەو وڵاتانەی ئەمڕۆ ڕێبەری کەرتی فینتێک لە جیهانن، تەنها لە ژمارەی بەکارهێنەران سوود وەرناگرن، بەڵکوو لە دروستکردنی کۆمپانیا و پلاتفۆرم و تەکنەلۆژیاکانیان کە لە بازاڕی جیاوازدا بەکاردێن.
لێرەدا جیاوازی نێوان بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا و دروستکردنی تەکنەلۆژیا دەردەکەوێت.
ئایا عێراق کەمی شارەزایی هەیە؟
لە ڕاستیدا، سەختە بڵێین کێشەکە لە نەبوونی شارەزایییەکانە.
چونکە عێراق هەزاران بەرنامەساز، ئەندازیاری نەرمەکاڵا، شارەزای تۆڕ و پسپۆڕی تەکنەلۆژیای نوێ هەیە.
هەروەها زانکۆ و پەیمانگاکان هەموو ساڵێک ژمارەیەکی زیاتر لە پسپۆڕانی بواری تەکنیکی دەردەهێنن.
تەنانەت زۆرێک لە شارەزاکانی عێراق لە کۆمپانیا هەرێمی و جیهانییەکان کار دەکەن و بەشداری لە پەرەپێدانی بەرهەمەکان دەکەن کە لە دەرەوەی عێراق بەکاردێن.
ئەمەش واتای ئەوەیە کە ئاڵەنگارییەکە لەوانەیە نەبوونی مێشک نەبێت، بەڵکوو لە ژینگەیەک بێت کە ڕێگە بدات ئەو مێشکانە بیرۆکەکانیان بگۆڕن بۆ کۆمپانیا و بەرهەمی گەشەپێدەدەر.
بۆچی کۆمپانیای فینتێکی عێراقی هەرێمی نابینین؟
ئەم پرسیارە بە هێز خۆی دەسەپێنێت.
لە کاتێکدا کە کۆمپانیا دارایی و تەکنیکییەکان لە هەندێک وڵاتی دراوسێدا سەرکەوتوون لە دەرچوون لە سنوورەکانیان، زۆربەی کۆمپانیا عێراقییەکان هێشتا سەرنجیان لەسەر بازاڕی ناوخۆییە.
ئەمەش بە پێویستی پەیوەندی بە لاوازی توانای تەکنیکی نییە.
بەڵکوو دەتوانێت پەیوەندی بە هۆکارێکی زۆر هەبێت، وەک:
- سنوورداربوونی وەبەرهێنانی جەسورانە.
- سەختیی فراوانبوونی هەرێمی.
- ئاڵەنگارییە ڕێکخراوەییەکان.
- بچووکیی ژینگەی ستارتاپەکان بە بەراورد بە هەندێک بازاڕی تر.
- سنوورداربوونی دەستگەیشتن بە سەرمایەی تایبەت بە تەکنەلۆژیا.
ئەم هۆکارانە کاریگەری لەسەر توانای هەر کۆمپانیایەکی نوێکار هەیە بۆ ئەوەی لە بیرۆکەیەکی ناوخۆیی بگات بە پڕۆژەیەکی هەرێمی.
بازاڕی عێراق دەرفەتە، نەک تەنها ئاڵەنگاری
زۆرجار تەنها سەرنج لەسەر ئاڵەنگارییەکان دەدرێت.
بەڵام لە لایەکی ترەوە، عێراق بازاڕێکی گەورە و ژمارەیەکی زۆر لە گەنجان هەیە، لەگەڵ خێرایی گەشەی گۆڕانکاریی دیجیتاڵ و بەکارهێنانی مۆبایلە زیرەکەکان.
ئەم هۆکارانە ژینگەیەکی گرنگ دروست دەکەن بۆ تاقیکردنەوە و پەرەپێدانی چارەسەری دارایی نوێ.
کۆمپانیا جیهانییە گەورەکانیش زۆرجار لە بازاڕی گەورە دەستیان پێ نەکردووە، بەڵکوو لە کێشەیەکی ڕاستەقینە و چارەسەرێکی کاریگەر دەستیان پێکردووە.
ئایا زیاتر سەرنجدەدەین بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لە دروستکردنی؟
لەوانەیە ئەمە بوێرانەترین پرسیار بێت.
لە چەند ساڵی ڕابردوودا، بەشێکی زۆر لە سەرنج خراوەتە سەر بڵاوبوونەوەی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان و فراوانکردنی بەکارهێنانیان.
بەڵام دروستکردنی کەرتێکی فینتێکی بەهێز لە ماوەی درێژخایەندا، تەنها بە هاوردەکردن یان بەکارهێنانی چارەسەرەکان نابێت.
بەڵکوو بە پەرەپێدانی چارەسەری ناوخۆیی دێت کە بتوانێت ڕکابەری و داهێنان بکات.
قۆناغی داهاتووش لەوانەیە تەنها زیادکردنی ژمارەی بەکارهێنەران یان مامەڵە دیجیتاڵییەکان نەبێت، بەڵکوو توانای عێراق بێت لە بەرهەمهێنانی زانست و تەکنەلۆژیا و بەرهەمەکان کە نرخێکی زیادکراوی ڕاستەقینەیان هەیە.
عێراق چی پێویستە؟
بۆ ئەوەی لە بەکارهێنەری تەکنەلۆژیای دارایی بگۆڕێت بۆ بەرهەمهێنەری ئەو تەکنەلۆژییانە، پێویستی بە سیستەمێکی تەواو هەیە کە لەم خاڵانە پێکدێت:
- ژینگەیەک کە داهێنان هانبدات.
- دابینکردنی پارە بۆ ستارتاپەکان.
- هاوبەشی نێوان کەرتی دارایی و تەکنیکی.
- پەرەپێدانی لێهاتووییە دیجیتاڵییەکان.
- یاسا و ڕێساکان کە داهێنان پشتگیری بکەن و لە هەمان کاتدا ئارامی دارایی بپارێزن.
چونکە سەرکەوتنی هەر کەرتێکی تەکنیکی تەنها بە یەک کۆمپانیا یان یەک ئەپلیکەیشن نابێت، بەڵکوو بە سیستەمێکی تەواوە کە پێکەوە کار دەکات.
کورتە
عێراق لە چەند ساڵی ڕابردوودا پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەدەستهێناوە لە وەرگرتن و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای دارایی و خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان.
بەڵام ئەو پرسیارەی لەوانەیە شێوەی قۆناغی داهاتوو دیاری بکات ئەوەیە:
ئایا عێراق هەر بازاڕێک دەمێنێت کە چارەسەرە دارایییە دیجیتاڵییەکانی دەرەوە بەکاربهێنێت؟
یان دەتوانێت کۆمپانیا، پلاتفۆرم و تەکنەلۆژیای خاوەن ناسنامەی عێراقی دروست بکات کە لە ناوچەکە و دەرەوەی ناوچەکەش ڕکابەری بکەن؟
چونکە سەرکەوتنی ڕاستەقینەی کەرتی فینتێک تەنها بە ژمارەی بەکارهێنەران یان قەبارەی مامەڵە دارایییەکان پێوانە ناکرێت، بەڵکوو بە توانای بەرهەمهێنانی داهێنان پێوانە دەکرێت، نەک تەنها بەکارهێنانی.